5+ cuốn sách hay về xã hội học

Xã hội là một tập thể hay một nhóm những người được phân biệt với các nhóm người khác bằng các lợi ích, mối quan hệ đặc trưng, chia sẻ cùng một thể chế và có cùng văn hóa. Định nghĩa xã hội minh chứng cho sự phát triển văn minh của loài người được ghi chép trong rất nhiều những quyển sách hay về xã hội cho đến ngày nay, và những vấn đề xã hội phát sinh cũng đang được nghiên cứu rộng rãi.

Dưới đây 5 quyển sách hay về xã hội học, giúp cho người đọc có cái nhìn trực quan về sự vận động của xã hội, các phương diện con người của thế giới. Từ đó phân tích mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội, các quá trình diễn tiến xã hội và các kiểu hành vi xã hội. Mời bạn đọc tham khảo nhé!

#1. Điểm bùng phát (Malcolm Gladwell)

Điểm Bùng Phát là một khoảnh khắc kỳ ảo, khi một ý tưởng, một xu thế, hay một hành vi xã hội vượt qua ngưỡng nhất định – bùng phát và lan ra như ngọn lửa hoang dã. Giống như chỉ một người bị ốm cũng có thể làm khởi phát cả dịch cúm, một mục tiêu nhỏ bé nhưng chính xác hoàn toàn có thể trở thành nguyên nhân thúc đẩy một xu hướng thời trang, nhân rộng việc tiêu thụ của sản phẩm, hay làm hạ tỷ lệ phạm tội, v.v.

Trong cuốn sách kinh doanh được độc giả chào đón nồng nhiệt này, Malcolm Gladwell đã khám phá và khai mở cho chúng ta những hiểu biết sâu sắc về hiện tượng “điểm bùng phát”, nó sẽ làm thay đổi hoàn toàn nhận thức của tất cả mọi người trên khắp thế giới về việc tiêu thụ các sản phẩm và phổ biến các ý tưởng.

‘’Malcolm Gladwell đã truyền đạt được cái nhìn sắc bén của ông với bạn đọc một thông điệp rất rõ ràng rằng: một trong những thay đổi nhỏ trong hành vi tạo ra một sự thay đổi lớn ở cấp quốc gia !Điểm mạnh của cuốn sách này rất nhiều: nhiều ví dụ thú vị và thực tế, cách viết lôi cuốn, và kiến thức lịch sử văn hóa sâu rộng. Những bài học trong cuốn sách này không chỉ có thể áp dụng trong kinh tế mà còn có thể sử dụng trong những công việc rất nhỏ nhặt thường ngày. Tôi khuyên bạn nên cuốn sách này cùng với các tác phẩm khác của ông cho bất cứ ai đang muốn nâng cao kiến thức về hành vi con người. ‘’ (Phan Linh – Tiki, 2019)

“Cuốn sách nên đọc để hiểu mối tương quan giữa 80/20 và nguyên nhân nhỏ bé nhưng dẫn đến hệ quả khổng lồ” (Nguyễn Tiến Dũng – Tiki, 2019)

“Những nghiên cứu Malcolm Gladwell thực sự khơi nguồn cảm hứng cho chúng ta, bí quyết tạo ra những sản phẩm hàng khủng như Gangnam Style, Flappy Birth và những “con virut” là những sản phẩm thực sự có ích cho xã hội. Hãy nghiền nó thật sớm và áp dụng ngay nhé, đặc biệt cuốn sách rất có ích với cac sinh viên ngành Quản trị.” (Kim Duyên – Goodreads, 23/7/2020)

>> Xem thêm thông tin sách tại Tiki hoặc Shopee hoặc Fahasa.

89Nguồn ảnh: Tiki

#2. Sụp đổ (Jared Diamond)

Với phương pháp đa ngành cùng khối lượng kiến thức khổng lồ, Jared Diamond đã hoàn thành kiệt tác mang tính cách mạng trong nghiên cứu về lịch sử nhân loại: Sụp đổ – Các xã hội đã thất bại hay thành công như thế nào? Người đọc sẽ đi từ văn minh Maya, đến với sự bùng nổ và suy tàn của người Viking, xem xét sự hưng thịnh và kết cục bi thảm của người Norse ở Greenland… Những nguyên nhân nào được xem là căn bản nhất cho mọi sự diễn tiến hay suy bại của các xã hội trên toàn thế giới ? Có thể kiếm tìm một lý giải hay một mô hình cho tất cả những thất bại hay thành công của nhân loại hay không ? Chúng ta có thể học gì từ sự thất bại của những nền văn mình từng là vĩ đại nhất ? Nhân loại sẽ cần ghi nhớ những điều được Diamond tổng kết :

“Do vậy, chúng ta đang tiến rất nhanh trên con đường không bền vững…, nên bằng cách này hay cách khác, các vấn đề môi trường của thế giới sẽ được các thế hệ trẻ hiện nay giải quyết. Vấn đề ở đây là liệu chúng ta có được giải quyết bằng những cách thích hợp do chính chúng ta chọn lựa hay không, hay bằng những cách tiêu cực mà chúng ta không muốn chọn lựa như chiến tranh, diệt chủng, dịch bệnh và các xã hội sụp đổ. Trong khi tất cả các hiện tượng tàn khốc trên luôn gắn chặt với lịch sử xã hội loài người, nhưng mức độ nghiêm trọng của suy thoái môi trường và áp lực dân số sẽ kéo theo và bất ổn chính trị.

>> Xem thêm thông tin sách tại Tiki hoặc Shopee hoặc Fahasa.

#3. Bàn về khế ước xã hội (Jean-jacques Rousseau)

Khế ước xã hội là tên gọi vắn tắt của bản luận văn lớn mà J. J. Rousseau đặt dưới một nhan đề khá dài: Bàn về khế ước xã hội hay là các nguyên tắc của quyền chính trị (Du Contrat social – ou principes du droit politique). Về lai lịch cuốn sách, tác giả viết: “Luận văn nhỏ này trích từ một công trình nghiên cứu rộng lớn mà trước kia tôi đã viết, nhưng vì chưa lượng được sức mình nên phải bỏ đi từ lâu”.

Về mục đích cuốn sách, tác giả viết: “Tôi muốn tìm xem trong trật tự dân sự có hay không một số quy tắc cai trị chính đáng, vững chắc, biết đối đãi với con người như con người. Và có hay không luật pháp đúng với những ý nghĩa chân thực của nó”. Với luận văn này, J. J. Rousseau muốn “gắn liền cái mà luật pháp cho phép làm với cái mà lợi ích thúc đẩy phải làm, khiến cho công lý và lợi ích không tách rời nhau”.

Toàn bộ luận văn trên dưới sáu vạn chữ được chia làm bốn quyển:

  • Quyển thứ nhất gồm 9 chương, mở ra những ý niệm chung về sự hình thành một xã hội người từ trạng thái tự nhiên chuyển sang trạng thái dân sự và những ý niệm chung về việc thành lập Công ước xã hội.
  • Quyển thứ hai gồm 12 chương, chủ yếu bàn về vấn đề lập pháp.
  • Quyển thứ ba gồm 18 chương, bàn chủ yếu về vấn đề cơ quan hành pháp.
  • Quyển thứ tư gồm 9 chương, bàn tiếp nhiều vấn đề, trong đó nổi lên vấn đề cơ quan tư pháp.

‘’Nội dung cuốn sách rất hay, mặc dù hạn chế về vốn từ của dịch giả trong thời kì trước. Câu cú liền mạch dễ hiểu. Nên tham vấn phụ lục trước khi đọc để tránh bỡ ngỡ, khó hiểu về những địa danh và con người nêu trong tác phẩm.  Độc giả khi đọc cuốn này nên đặt mình trong hoàn cảnh của xã hội đương thời để hiểu rõ hơn những tư tưởng mà tác giả muốn truyền đạt. Đồng thời cũng giải thích được phần nào tình trạng xã hội Việt Nam hiện giờ ‘’ (Nguyễn Nam – Tiki, 2018)

“Được giới thiệu cuốn sách gối đầu cho sinh viên ngành Luật cùng cuốn Sách Bàn về tinh thần pháp luật. Nội dung cuốn sách được người dịch chắt lọc những điểm phù hợp với nước ta. Mang trong đó những giá trị tinh thần, tư tưởng về nhà nước và pháp luật sâu sắc. Sách cũng viết sơ lược về cuộc đời tác giả, cùng là nhà tư tưởng Pháp trước cách mạng tư sản như một số nhà tư tưởng khác, nhưng gặp nhiều bi ai, oan ức. Khi mà tư tưởng của ông đi trước sự vận hành của xã hội, đặc biệt là của giai cấp cai trị đương thời.” (Trần Duy Thành – Tiki, 2018)

“Sách hay, không phải ai đọc cũng hiểu hết, rất thích hợp với những tư tưởng lớn, đọc để chiêm nghiệm hệ thống quản trị và vận hành xã hội trong và ngoài nước, những nhà quản trị doanh nghiệp khi nâng tầm nhận thức cũng nên đọc cuốn sách này để tham khảo.” (Lee Phan – Tiki, 2016)

>> Xem thêm thông tin sách tại Tiki hoặc Shopee hoặc Fahasa.

90-minNguồn ảnh: Fahasa

#4. Dẫn luận về xã hội học (Steve Bruce)

Thuật ngữ “xã hội học” (sociology) bắt nguồn từ gốc chữ Latin: Societas (xã hội) và chữ Hy lạp: Lógos (ngôn từ, học thuyết). Khái niệm này được đưa vào hệ thống tri thức khoa học lần đầu tiên ở thế kỷ XIX với định nghĩa của Auguste Comte: “Xã hội học là khoa học về các quy luật của tổ chức xã hội”.

Emile Durkheim, một trong các bậc tiền bối của xã hội học đã phát biểu rằng: “Cuối cùng thì nhà xã hội học phải chẩn đoán xem xã hội ở trong tình trạng khỏe mạnh hay bệnh tật và sau đó phải kê đơn những loại thuốc cần cho sức khỏe của xã hội”.

Karl Marx không coi mình là nhà xã hội học, nhưng những tư tưởng trong di sản đồ sộ của ông đã ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành và phát triển của xã hội học. Dường như tất cả các nhà xã hội học hiện đại khi giải thích xã hội đều tiếp cận bằng lý thuyết mâu thuẫn và xung đột của Marx, “đều vay mượn của Marx các lý giải về giai cấp, ngay cho dù nhà xã hội học đó kết thúc bằng cách bài bác Marx”.

Sách Dẫn luận về xã hội học của Steve Bruce là một dẫn nhập cô đọng về bộ môn khoa học mới mẻ nhưng những tầm nhìn của nó được đón nhận rộng rãi ở khắp mọi lĩnh vực.

Tại sao cuộc sống của hai dân tộc ở hai phần thế giới lại trở nên quá khác nhau, và vẫn tiếp tục khác nhau đến thế? Tại sao một số cuộc sống – và một số tương lai – vô cùng giàu có, số khác lại túng quẫn?

‘’Đây là một trong số nhiều tập sách dẫn luận về các lĩnh vực, ngắn gọn nhưng cung cấp đủ thông tin cho chúng ta có được những kiến thức cơ bản của xã hội học.’’ (Lương Tuấn Sơn – Tiki, 2016)

‘’Không thực sự như những gì tôi mong đợi: không phải là một tổng quan về xã hội học trong các lý thuyết và các tác giả quan trọng, mà là một bài tiểu luận đưa ra quan điểm về xã hội học có thể/nên là gì và điều đó chỉ nêu bật một số vấn đề mà các nhà xã hội học giải quyết . Ngoài ra: lời lẽ chống chủ nghĩa hậu hiện đại ở cuối cuốn sách hơi quá và không thực sự công bằng với các lý thuyết như ANT..’’ (Phạm Xuân Lạc – Tiki, 2014)

“Tôi đã thấy cuốn sách này thú vị, tuy nhiên, trong cuốn sách trước của bộ sách này tôi đã đọc (Foucault). Nó có vẻ khác. Khác ở chỗ cuốn sách này chỉ đơn giản là có nhiều văn bản xã hội học được ghép lại với nhau, dường như không có một cấu trúc nào khác ngoài chủ đề.
Phải nói rằng đây là một cuốn sách hay, để khiến bạn quan tâm đến xã hội học và tôi thấy những câu cuối cùng là một cách rất thú vị để kết thúc một cuốn sách khá buồn tẻ.” (Anh Dungg – Goodreads, 17/6/2016)

>> Xem thêm thông tin sách tại Tiki hoặc Shopee hoặc Fahasa.

91-minNguồn ảnh: Tiki

#5. Khái niệm Văn hóa trong Khoa học Xã hội (Denys Cuche)

Cuốn sách này, có mục tiêu trình bày khái niệm văn hóa như nó được định nghĩa và được sử dụng trong các ngành khoa học xã hội, không phải là suy tư về văn hóa theo cách hiểu hạn hẹp, tức văn hóa là cái mang tính hàn lâm, “có văn hóa” (cultivée) vốn [chỉ] đề cập các tác phẩm được gọi là văn hóa và các thực hành gắn liền với chúng. Vì thế, người đọc không nên mong đợi tìm thấy trong cuốn sách này việc trình bày những công trình xã hội học về sự sáng tạo nghệ thuật và việc hưởng thụ văn hóa có liên quan đến sân khấu, điện ảnh, việc đọc, việc lui tới các bảo tàng, v.v. vốn là một phần quan trọng của các nghiên cứu được gọi là xã hội học văn hóa (la sociologie de la culture). Trong khuôn khổ cuốn sách này, không thể trình bày hết mọi cách dùng khái niệm văn hóa có thể có trong các ngành khoa học xã hội và nhân văn. Ở đây, xã hội học và nhân học được ưu tiên, nhưng các lĩnh vực khác cùng dùng đến khái niệm văn hóa: tâm lí học và nhất là tâm lí học xã hội, phân tâm học, ngôn ngữ học, lịch sử, kinh tế, v.v. Ngoài các ngành khoa học xã hội, khái niệm này cũng được các nhà triết học sử dụng theo cách riêng biệt. Vì không thể nào bao hàm toàn bộ được, nên thật chính đáng khi chỉ tập trung vào một số hiểu biết nền tảng trong phân tích văn hóa.

>> Xem thêm thông tin sách tại Tiki hoặc Shopee hoặc Fahasa.

Kim Huế